Ψηφίστηκε, μετά από πολύωρη διαδικασία, ο Προϋπολογισμός της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου με ενισχυμένη πλειοψηφία και αυτό επειδή , εκτός της πλειοψηφίας, θετικά ψήφισαν και οι περιφερειακοί σύμβουλοι του συνδυασμού "ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΜΑΣ", ενώ οι υπόλοιποι συνδυασμοί τον καταψήφισαν.
Ο Αντιπεριφερειάρχης Ν. Λέσβου μεταξύ των άλλων υποστήριξε "πρόκειται για τον πρώτο προϋπολογισμό που καταρτίζει και καταθέτει η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου για αυτό και πρόκειται για μια σημαντική στιγμή. Είναι για όλους εμάς, που πιστεύουμε στους συμμετοχικούς θεσμούς, στους θεσμούς της άμεσης λαϊκής αντιπροσώπευσης , μια πραγματική νέα αφετηρία. Ο προϋπολογισμός θα είναι ο οδηγός μας. Είναι ένα κείμενο που ενσωματώνει τις πολιτικές που θα εφαρμόσουμε , όμως ταυτόχρονα ενσωματώνει και το γενικότερο οικονομικό και κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο συντάσσεται.
Στις λογιστικές καταστάσεις που έχετε στα χέρια σας περικλείεται το μεγάλο δημοσιονομικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα μας.
Η μείωση των ΚΑΠ , σε σχέση με τους ΚΑΠ των προηγούμενων ετών, είναι πραγματική. Μπορεί ο προϋπολογισμός να συντάχθηκε έχοντας ως βάσει τον προηγούμενο προϋπολογισμό, αλλά και αυτός ήταν μειωμένος. Οι πιστώσεις που θα διαχειριστεί η νέα περιφερειακή αρχή από κάθε άποψη θα είναι λιγότερες. Για το λόγο αυτό και οι αρχές της διαφάνειας , της ειλικρίνειας, της αποτελεσματικότητας καταλαμβάνουν κυρίαρχη θέση, θα τολμήσω να πω ότι αποτελούν μονόδρομο. Οι θυσίες που καλείται να υποστεί ο πολίτης δεν επιτρέπουν ούτε συγχωρούν πολιτικές σπατάλης, δαπανηρές πολιτικές προσωπικής προβολής, πολύ περισσότερο δεν συγχωρούν κακοδιαχείριση και κακή χρήση των πόρων. Το πρότυπο άσκησης πολιτικής αλλάζει κάθε μέρα. Κάθε δαπάνη πρέπει να αιτιολογείται κάθε δαπάνη πρέπει να είναι διαφανής.
Ήδη η πολιτεία αυστηροποιεί το νομικό πλαίσιο. Ο διατάκτης δαπανών απειλείται με την απώλεια της ατομικής του περιουσία όταν προβαίνει σε δαπάνες που δεν εκτελούνται με τον προβλεπόμενο τρόπο. Τώρα ο καταλογισμός στο διατάκτη δαπάνης που δεν εκτελείται είναι υποχρεωτικός. Η δυνητική δυνατότητα καταλογισμού στο διατάκτη και μάλιστα με την προϋπόθεση του δόλου ανήκουν στο παρελθόν.
Για την ανάληψη οποιασδήποτε δαπάνης θα πρέπει να υπάρχει αντίστοιχη δέσμευση πίστωσης. Όταν δεν υπάρχει διαθέσιμη πίστωση καμία δαπάνη δεν μπορεί να εκτελεστεί. Το φαινόμενο να γίνονται έργα και να εκτελούνται δράσεις χωρίς χρήματα ανήκει στο παρελθόν.
Επί πλέον οι δαπάνες αναρτώνται στο διαδίκτυο και γίνονται κτήμα του κάθε πολίτη. Το πρόγραμμα Διαύγεια , μαζί τον συμπαραστάτη του πολίτη και την Επιτροπή Κοινωνικής Διαβούλευσης είναι οι θεσμοί που θα ενισχύσουν τη διαφάνεια. Είναι οι θεσμοί που θα βοηθήσουν την τοπική αυτοδιοίκηση να ανακτήσει την εμπιστοσύνη και την εκτίμηση των πολιτών.
Από δε το επόμενο έτος οι δαπάνες θα ελέγχονται και προληπτικά, όχι μόνο κατασταλτικά , από το Ε.Σ.
Κοινωνικό πρόσταγμα λοιπόν είναι να διαχειριστούμε το διαθέσιμο δημόσιο χρήμα με τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια και σύνεση.
Να το αξιοποιήσουμε με το καλύτερο δυνατό τρόπο.
Οι πόροι είναι συγκεκριμένοι. Το έργο, πρέπει να είναι αντίστοιχο, χρήσιμο και χειροπιαστό.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
κάποιοι συνάδελφοι χαρακτήρισαν τον προϋπολογισμό ως συρραφή τριών προϋπολογισμών. Αυτό είναι άδικο και πολιτικά άστοχα. Ο Προϋπολογισμός είναι ενιαίος , όμως στην εσωτερική του δομή διατηρεί την κατανομή των τριών καταργούμενων Νομαρχιών. Το γεγονός αυτό είναι πολύ καλό και ενισχύει την προσπάθεια απόκτησης περιφερειακής συνείδησης. Η εσωτερική κατανομή των πιστώσεων δεν αμφισβητείται από κανένα. Έχει γίνει με τα κριτήρια που όρισε η ΕΝΑΕ. Με κριτήρια δηλ. που είναι απόλυτα συμφωνημένα. Επί πλέον δίνει για πρώτη φορά τη δυνατότητα να έχουν δικό τους προϋπολογισμό η ΠΕ Λήμνου και Ικαρίας. Μπορεί σήμερα να εμφανίζονται μόνο οι λειτουργικές δαπάνες των υπηρεσιών των δυο νησιών, όμως σε επόμενη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου τότε που θα κατατεθεί και το πρόγραμμα έργων θα εκλείψει η "ατελής" εμφάνιση του προϋπολογισμού τους.
Η αιρετή Περιφέρεια που καθιερώθηκε πρόσφατα με το Πρόγραμμα Καλλικράτης κουβαλά μαζί της πολλές προσδοκίες. Προσδοκίες για ένα νέο θεσμό που θα μπορέσει να ξεφύγει από το παλιό γραφειοκρατικό μοντέλο διοίκησης και θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της νέας εποχής.
Καλούμαστε λοιπόν σήμερα να ισορροπήσουμε ανάμεσα στο παλιό που δεν έχει ακόμα καταργηθεί και στο νέο που ακόμα δεν έχει πλήρως διαμορφωθεί. Το αν θα τα καταφέρουμε είναι το μεγάλο μας στοίχημα. Σε κάθε περίπτωση είναι στο χέρι μας. Και ότι εξαρτάται από εμάς θα αγωνιστούμε να το πετύχουμε. Και γνωρίζω και κατανοώ τις δυσκολίες και τις ελλείψεις που υπάρχουν. Σε αυτό τον αγώνα υπάρχουν προβλήματα. Αλλά αυτό δεν μας δίνει το δικαίωμα να αποτύχουμε και στη συνέχεια να κατηγορούμε το κεντρικό κράτος.
Έχουμε χρέος να κάνουμε ότι μπορούμε για να αλλάξουμε τα πράγματα, να σπάσουμε κατεστημένες νοοτροπίες και αντιλήψεις, να συγκρουστούμε με τα κατεστημένα συμφέροντα και να εξυπηρετήσουμε τους πολίτες με αποτελεσματικότητα, πράγμα που πρέπει να είναι πάντοτε ο σταθερός και ανυπέρθετος στόχος μας.
Ο Καλλικράτης , από τα πρώτα βήματα του, δείχνει τις παιδικές αδυναμίες, δείχνει την ανάγκη να γίνουν βελτιώσεις και προσαρμογές , είναι όμως ένα εργαλείο με το οποίο θα πορευτούμε , μέχρι τότε όμως έχουμε χρέος να αγωνιστούμε για να πετύχει ο νέος θεσμός. Όσο με αφορά το πιστεύω, το παλεύω και είμαι σίγουρος ότι όλοι μαζί θα τα καταφέρουμε.
Αν μπορέσουμε να αποφύγουμε τα πολλά λόγια και παράλληλα να οργανώσουμε σε σωστές βάσεις την λειτουργία μας, με κριτήριο την αποτελεσματικότητα, θεωρώ ότι θα έχουμε προσφέρει σημαντικές υπηρεσίες στο νέο θεσμό και στις επόμενες γενιές.
Επειδή όπως λένε «πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού», με αυτό το εφικτό θεωρώ ότι θα πρέπει να ασχοληθούμε και να προσπαθήσουμε να πετύχουμε στις αρμοδιότητες που μας έχουν ανατεθεί.
Αυτό περιλαμβάνει και διεκδίκηση και σύγκρουση. Όχι όμως μόνο αυτό.
Γιατί ούτε η τυφλή διεκδίκηση, ούτε η τυφλή σύγκρουση έχουν νόημα.
Υπό την έννοια αυτή, η αναγκαία συναίνεση και η αναγκαία σύνθεση απόψεων μας κάνει πιο δυνατούς και πιο αποτελεσματικούς.
Δεν έχω την πρόθεση να επαναλάβω κωδικούς και νούμερα. Τα ακούσατε στην Εισήγηση και τα διαβάσατε στο κείμενο που σας έχει μοιραστεί. Δεν θέλω να σας μιλήσω μόνο με αριθμούς.
Δεν είμαστε εδώ ως απλοί διαχειριστές οικονομικών δεδομένων. Είμαστε πάνω από όλα ένα πολιτικό όργανο που, χωρίς να παραβλέπει την αξία της αποτελεσματικής διαχείρισης, έχει πρωτίστως την ευθύνη να εφαρμόσει ένα πολιτικό πρόγραμμα, και έχει πάρει την δημοκρατική νομιμοποίηση για να μπορέσει να το κάνει πράξη.
Είναι ένας προϋπολογισμός που είναι ρεαλιστικός.
Ούτε ένα ευρώ δεν είναι πλασματικό. Όλα είναι εξασφαλισμένα. Δημιουργική λογιστική εμείς εδώ δεν κάνουμε. Όλες οι εγγραφές έχουν εξασφαλισμένη την πληρωμή τους, και είναι ισοσκελισμένος.
Σοβαρό πρόβλημα θα έχουμε στα Περιφερειακά Διαμερίσματα Λέσβου και Λήμνου θα έχουμε στη κατάρτιση του Τεχνικού Προγράμματος Έργων. Το πρόβλημα οφείλεται στα χρέη που κληρονομεί η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου από την προκάτοχο κατάσταση. Μέχρι στιγμής υπάρχουν λογαριασμοί και τιμολόγια , που πρέπει άμεσα να εξοφληθούν, ύψους 4.5 εκατ. περίπου , όταν το σύνολο της πίστωσης που προσδοκά να λάβει η Περιφέρεια, για ολόκληρο το 2011 , είναι μικρότερες από τις υποχρεώσεις. Εάν κανείς σε αυτό προσθέσει και το γεγονός ότι :
• δεν υπάρχουν υπόλοιπα από τη προηγούμενη χρήση.
• υπάρχει δυναμική ανόδου του χρέους, αφού συνεχώς κατατίθενται νέοι λογαριασμοί.
• υπάρχουν νομικές δεσμεύσεις πολλών εκατομμυρίων ευρώ για έργα και δράσεις τα οποία βρίσκονται σε εξέλιξη και συνεχώς δημιουργούν νέες απαιτήσεις. Μόνο από τις προγραμματικές συμβάσεις , υπάρχουν ανειλημμένες υποχρεώσεις της τάξης των 6 εκατ. ευρώ περίπου. Δεσμεύσεις που χρονικά αναφέρονται στο τρέχον έτος.
• δεν συμπεριλαμβάνονται σε αυτά τα χρέη των καταργούμενων Νομικών Προσώπων της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Λέσβου , που ξεπερνούν τα 3 εκατ. Ευρώ (ΝΑΟΛ, ΑΕΝΑΛ, Go Lesvos), και ως γνωστό επιβαρύνουν τους ΚΑΠ.
Είναι επόμενο να αναρωτιέται κανείς πως θα διαχειριστεί το πρόβλημα η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου. Θα μείνει για όλα τα χρόνια της θητείας της χωρίς να κάνει έργα; Θα περιοριστεί μόνο στα μεγάλα έργα του ΕΣΠΑ; Δεν θα ασκήσει πολιτική τουριστικής προβολής; Δεν θα πραγματοποιήσει πολιτιστικές δράσεις;
Όλα αυτά βέβαια πέρα από το γεγονός ότι κυριολεκτικά δένουν τα χέρια της νέας Περιφερειακής Αρχής , δημιουργούν και άλλα αρνητικά αποτελέσματα. Ένα από αυτό είναι και η αδυναμία άσκηση πολιτικής καταπολέμησης της ανεργίας . Τώρα που η αγορά χρειάζεται δράσεις αναθέρμανσης της οικονομίας , η Περιφέρεια θα είναι υποχρεωμένη να μαζεύει χρήματα για να αποπληρώσει παλιά χρέη."
